بیماری CCD زنبور عسل

CCD مخفف کلماتی لاتین به معنای فرار زنبورها یا اختلال فروپاشی کلنی(Colony Collapse Disorder) است. که به آن سندروم کاهش جمعیت زنبور عسل یا سندروم کلنی زنبور عسل نیز گفته می شود. در این اختلال زنبورهای کارگر پس از خروج ، دیگر به کندو باز نخواهند گشت و زنبورهای کارگر به طور ناگهانی تعدادشان در کندو کاهش می یابد.  این پرواز بی‎بازگشتِ زنبورهای کارگر، باعث کاهش تخمریزی ملکه و در نهایت نابود کلونی می‎شود.این پدیده نه تنها به صنعت زنبورداری هر ساله خسارات جبران ناپذیری وارد می کند بلکه این پدیده کشاورزی را تحت تاثیر قرار می دهد چرا که گرده افشانی بسیاری از گیاهان توسط زنبورها انجام می شود. این بیماری حدود ۳۵ درصد زنبوران عسل آمریکا را در سال های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ از بین برده است.

علت CCD هنوز به طور کامل شناخته نشده است و برای این بیماری دلایل بیوتیک زیادی از قبیل کنه واروآ و بسیاری از پاتوژن حشرات همچون ویروس فلج کننده حاد اسرائیلی و انگل نوزماتید (Nosema apis) تصور می شود. البته علل دیگری، همچون تنش های زیست محیطی، تغذیه نامناسب و حشره کش ها، امواج تلفن های همراه و مسائل ژنتیکی نیز به عنوان عوامل بیماری ذکر شده اند. همچنین ممکن است علت بیماری نه فقط یکی از عوامل فوق الذکر، بلکه مجموعه ای از آنها باشد.

درمان ccd زنبور عسل

علائم بیماری CCD زنبور عسل:

از آنجا که هنوز دلیل مشخصی برای این بیماری یافت نشده ، نمی توان نشانه قطعی جهت بروز این پدیده بیان کرد. اما علائم این پدیده بطور کلی در موارد زیر خلاصه می شود:

  • نسبت لارو و شفیره به زنبورها از حالت عادی بیشتر است.
  • ملکه در کندو موجود باشد. البته ملکه ممکنه در اثر سرما و غارت مرده و جنازه آن کف کندو باشد.
  • درکلنی های مبتلا به CCD غذا (گرده ، عسل) به مقدار زیاد ذخیره شده باشد . این ذخایر چندان مورد علاقه زنبوران غارتگر نیستند.
  • نیروی کار به نظر می رسد که از زنبوران جوان بالغ تشکیل شده اند
  • زنبور کمتر از شربت تغذیه میکنند و میل چندانی به شربت شکر از خود نشان نمی دهند.

توصیه جهت جلوگیری از گسترش CCD زنبور عسل:

  • در صورت مشاهده علائم CCD زنبور عسل حتما نکات زیر را رعایت فرمایید.
  • کلنی های مبتلا به CCD را با کلنی های سالم ادغام نکنید.
  • وسایل کندوی مشکوک به CCD را دور از دسترس زنبوران نگهداری کنید.
  • در صورت تهیه شربت برای زنبوران حتما از فوماژیلین نیز استفاده نمائید.
  • تغذیه زنبوران عسل با شربت شکر در فصول بهار و پاییز باید توسط همه زنبورداران کنترل شود.
  • در کنترل و پیشگیری از بیماریهای لوک آمریکایی و اروپایی به جای استفاده از تایلان از ترامایسین استفاده کنید.
  • برای کنترل آفت واروآ در کلنیهای زنبور عسل از از شیوه IPM (مدیریت ترکیبی آفات) استفاده کنید.
  • با بکارگیری از شیوه های مدیریتی بهینه کلنیها را قوی نگاه دارید

درمان بیماری CCD زنبور عسل :

روش های مدیریتی تنها می تواند تا حدی از خسارات و مشکلات این اختلال بکاهد و در بهترین حالت قادر خواهد بود روند بیماری را کندتر کند اما نیاز به روش های موثر درمانی در تمام این مدت احساس شده است.خوشبختانه امروزه گزینه های مناسبی در مبارزه با این سندرم با موفقیت نسبی اما امیدوارکننده پیش روی ماست که به آنها اشاره می¬گردد:

transgenic bees : تحقیقات اخیر نشان داده حدود ۳۰ درصداز زنبورهای یک کلنی متوانند با دستکاری زنجیرهای ژنوم عامل بیماریزا  مقاومتی را نسبت به آنها ایجاد نمایند که این به معنای وجود نسلی ترانسژنیک از زنبورهاست که میتوان با انتخاب آنها دریچه امید بخش به مبارزه با ccd گشود.

remebee : به دنبال بیان فرضیه RNAi technology که جایزه نوبل را برای ارائه دهنده آن به ارمغان آورد گروهی از محققین با بهره گیری از این تکنولوزی دارویی برای مبارزه با ویروس IAPV  ساختند که در تست بالینی نتایج خوبی ارائه داد و همین امر منجر به تولید نسل جدید آن در یکسال بعد با نام remebeepro شد که اینبار علیه ۷ ویروس موثر است .این دارو به شکل خوراکی بوده امکان استفاده از آن به صورت عمومی وجود دارد.

nosevit: این داروی علیه nosema ceranae  ساخته شده و در برخی منابع از کاربرد آن در بهبود نسبی کلنی های درگیر با ccd احساس رضایت شده .بصورت مایع بوده میتواند گزینه مناسبی برای تست بالینی در کشورمان باشد.

داروی CCD زنبور عسل

 beexx : این دارو تنها ماده موثر بر سندرم ccd است که هم اکنون در کشور با موفقیت نسبی استفاده میشود اما به دلیل آنکه در سیستم رسمی وشبکه دارویی کشور موجود نیست از ذکر نام اصلی آن خودداری میشود امید آنکه به زودی این دارو بصورت رسمی وارد سیستم دارویی کشور گردد.(دکتر محمدحسین بیگ زاده)

توجه : به هیچ عنوان داروها را بدون هماهنگی با متخصصین استفاده نکنید.

وجه مشترک زنبوران مبتلا به CCD :

تنها وجه مشترک بین تمام مواردی که در بیماری سی سی دی (CCD) وجود داشته است شامل فقر غذایی و یا خشک سالی بوده است که روی کلنی های مشکوک قبل از مرگ آنها اتفاق می افتد. در نتیجه حداقل این احتمال وجود دارد که این پدیده در ارتباط با استرس ناشی از سوء تغذیه بوده و ممکن است در کلنی های سالم و خوب مدیریت شده از لحاظ تغذیه بروز نکند. احتمال دیگری که در این مورد می تواند مطرح باشد عدم تنوع منابع غذایی زنبوران به علت عدم تنوع پوشش گیاهی محیط زیست آن ها است که باعث می شود مواد غذایی کافی در اختیار زنبوران قرار نگیرد. ناکافی بودن مواد غذایی مورد نیاز زنبوران می تواند منجر به ضعف، کاهش سیستم ایمنی، بیماری و نهایتاً ترک کلنی شود.