سیستم کندوهای چند ملکه ای

زمان معرفی ملکه ها به کندو در سیستم چند ملکه ای:

  • اگر معرفی در صبح انجام شود فرصت بررسی بیشتری در روز داریم.
  • در روزهای بعد از معرفی باید کندو را بررسی کنیم و از وضعیت ملکه ها باخبر شویم.
  • هنگام بازدید بعد از معرفی، باید قاب حاوی جمعیت را فقط در روی کندو نگه داشته وبررسی کنیم تا اگر هنگام بازدید یک ملکه مورد حمله ملکه دیگری واقع شد به خاطر حرکت سریعی که دارد و امکان افتادن آن هست درون کندو بیفتد ونه خارج ازکندو.

نکته خیلی مهم

این امکان هست که یکی دو ملکه بعد از معرفی بخاطر تحت فشار بودن محیط نامانوس جدید از کندو خارج شوند که باید هر چند دقیقه اطراف دریچه پرواز و زیر کندو را بازدید کرد وملکه را با اجتیاط به کندو برگرداند شاید برای جلوگیری از این کار استفاده از شبکه ملکه ویا شبکه درجلو دریچه را بکار برید که قویا آن را نفی می کنیم چرا که بارها دیدم که ملکه ها سعی می کنند از شیار شبکه به علت استرس حاصله از محیط جدید عبورکنند و همین تلاش بیهوده باعث مرگ آنها می شود.

تخم گذاری ملکه ها :

ملکه ها تخم گذاری خود را بعد از معرفی ، قطع می کنند و۲ – ۳ روز تا یک هفته طول می کشد تا به حالت عادی برگردند از اینجا به بعد مانند گذشته تخم ریزی می کنند ، شرایط تخم گذاری ملکه ها مستقل از یک دیگر است به این معنی که هر ملکه با توجه به جمعیت پرستار و ورودی های کندو)شهد وگرده (تخم گذاری می کند ودر این تخم گذاری به تعداد تخم های گذاشته شده توسط سایر ملکه ها توجه ندارد در نتیجه قاب را خیلی زود از تخم پر می کنند وبا کمبود جا برای تخم گذاری مواجه می شوند همچنین در این کندوها سرعت تخم گذاری ازسرعت تولید عسل خیلی بیشتر است ودر نتیجه جا برای ذخیره عسل نیز کم می شود اینجاست که زنبوردار باید برای افزایش جا واحیانا افزایش زنبور پرستار(با قاب شفیره در حال تولد)، اقدام کند.

نحوه استفاده از کندوهای چند ملکه ای :

برای استفاده از این کلنی می توان به دو روش کار کرد .روش اول: همه ملکه ها در کندو آزادانه حرکت کرده و بر روی قابها تخم ریزی کنند در واقع این روش وقتی استفاده می شود که تعداد زیادی از این کندوها داشته باشیم .روش دوم: با گذاشتن یک قفس بزرگ ویا طراحی کندو به گونه ای که همه ملکه ها روی یک قاب تخم ریزی کنند که معمولا ما از این نوع بیشتراستفاده می کنیم برای این کار قابها را قبلا درون کندو گذاشته تا تمیز شوند سپس داخل قفس می گذاریم در این کندو هر ملکه بدون در نظر گرفتن تخم ریزی سایر ملکه ها تخم می گذارد.در چنین حالتی باید به نحوه چیدمان قابها دقت کرد که از این روش پیروی می کنیم :

قاب اول تخم ریزی شده را بدون ملکه ، دقیقا در کنار قسمت تخم ریزی می گذاریم.
قاب دوم را (روز دوم) بین قاب روز اول و قسمت تخم ریزی قرار می دهیم.
قاب سوم را بین قاب دوم و قسمت تخم ریزی می گذاریم(روز سوم).
قاب چهارم را نیز مانند بقیه می گذاریم در واقع قاب تخم همیشه بغل قسمت تخم ریزی است والبته در اینجا قاب روز اول ما از مرحله تخم خارج وبه لارو یک روزه تبدیل شده واین قاب آماده انتقال به سایر کندوها است می توانید تا مرحله شفیرگی هم قاب را نگه داشته وسپس منتقل کنید.

زمان ساخت کندوی چند ملکه ای :

باتوجه به نوع کاربرد ، ضمن اینکه ساخت این نوع کندوها تا عادی شدن شرایط داخل کندو حدود ۱۰۰ روز طول می کشد، باید زمان مربوطه را درنظر گرفت،اگر برای افزایش جمعیت و تولید عسل باشد، با در نظر گرفتن شروع دوره شهد منطقه مورد نظرحدود دوماه و حتی زودتر قبل از شروع شهد این کندوها باید ساخته شوند و اگر تولید لارو برای پیوند مد نظر است،با توجه به زمان پیوند ۱۵ روز قبل از پیوند ساخته می شوند.

تهیه ملکه ها:

  • در شروع فصل بهار معمولا در زنبورستان ها تعدادی کندو با جمعیت کم ولی سالم، که ملکه خوبی دارند ولی توانایی رسیدن به شرایط مطلوب تولید عسل را ندارند که می توان از آن ملکه ها برای کندوی چند ملکه ای استفاده کرد که با توجه به اول فصل بودن نتایج خوبی رابه دنبال دارد.
  • یکی دیگر از راههای تهیه ملکه این است که هنگام بچه دهی کندوها از ملکه ای که می خواهد بچه بدهد، استفاده کنید چرا که این ملکه ها جزء بهترین ملکه ها هستند وملکه جدید را جایگزین آن کنید.
  • راه دیگر تهیه ملکه این است که ملکه ها را از سایر کندوها گرفته و یک ملکه جدید جایگزین کرد.
  • تولیدکنندگان ملکه در اول فصل با مشکل کمبود جمعیت برای کندوچه های جفت گیری مواجه اند که آنها می توانند با تولید کندوهای چند ملکه ای با استفاده ملکه های کندوهای ضعیف ولی سالم تاحدی مشکل را رفع نمایند.

افزایش جمعیت و تولید عسل در سیستم چند ملکه ای:

با توجه به اینکه اگر در شرایط یکسان یک کندو فقط یک قاب لارو ویا شفیره در زمان مناسب دریافت کند این کندو نسبت به ۱۲ درصد، تولید عسل بیشتر دارد و با داشتن چند کندوی چند ملکه ای و با دادن قاب لارو یا شفیره به سایر کندوها تولید عسل را به طور چشمگیری افزایش می دهیم .

افزایش جمعیت بعد از برداشت عسل :

می دانیم که بعد از تولید عسل جمعیت کاهش یافته و برای افزایش مجدد جمعیت باید اقداماتی را انجام داد با استفاده ازکندوهای چند ملکه ای در طول دوره شهد وبعد ازآن می توان مقداری از جمعیت کاسته شده را جبران کردهمین طور با استفاده از این کندوهای حامی می توان جمعیت آخر تابستان وپاییزه را زیاد کرد وکندوها را با جمعیت زیاد به زمستان رسانید.

تولید لارو :

برای تولید ملکه، داشتن لاروهایی با سن ۱۲ تا ۱۸ ساعت لازم است، آن دسته از تولید کنندگان که از چند ملکه مناسب،برای تخم ریزی استفاده می کنند ،می توانند با استفاده از این روش لاروهای کاملا هم سن تولید ودر پیوند استفاده نمایند.

بانک ملکه :

از این روش می توان به عنوان یک بانک ملکه و نگهداری ملکه ها برای مواقع اضطراری در نظر گرفت در حالیکه در سایر بانکهای ملکه ضمن محدود بودن زمان بانک ، امکان دارد که کارگرها به ملکه ها آسیب برسانند ولی در این بانک تاکنون آسیبی گزارش نشده است.

زنبور پاکتی:

کندوهای چند ملکه ای با توجه به تولید جمعیت فراوان آن هم درزمان کوتاه بسیار مناسب تولید زنبور پاکتی می باشد .

ساخت کلنی دو ملکه ای :

همان طور که می دانیم خیلی از زنبور دارها از سیستم سنتی دو ملکه ای استفاده می کنند که می توان روش جدید را جایگزین کرد ،با این روش یک کلنی را یتیم کرده ودر زمان مناسب دو ملکه را هم زمان معرفی می کنیم(نباید از ملکه خود کندو استفاده کرد) در روش قدیمی از یک ملکه جوان در بدنه استفاده می شود ولی در این روش ملکه ها از ۶ماه ،سن بیشتر دارند،ضمنا می توان هنگام بچه گیری مصنوعی ، آنها را بصورت دو ملکه ای با استفاده از ملکه های کندوهای در حال بچه دهی طبیعی تولید کرد.

بچه دهی

در کندوهای چند ملکه ای باید مراقب بچه دهی بود وهر گاه قابی خارج می شود آنرا بازدید کنید که سلولی نساخته باشند این احتمال هست که در فاصله کمی بعد از ساخت کندوی چند ملکه ای ،آنها اقدام به ساخت سلول کنند و با تولد اولین ملکه کندوی مذکور بچه بدهد ویا تعدادی از ملکه ها وشاید هم همه آنها کشته شوند بنابر این بهتر است که جلو بچه دهی گرفته شود.

کوچ :

امروزه کوچ وجابجایی زنبورستان ها در مسافت های زیاد رایج هست ومی توان کندوهای چند ملکه ای را نیز کوچ داد منتها این احتمال هست که به خاطر استرس وارده بعضی از ملکه ها مورد هجوم کارگران مسن قرار گیرند ، لذا بهتر است که قبل از کوچ این کندوها در زنبورستان کمی جابجا شوند تا زنبوران مسن ضمن برگشتن به جای اول از کندوی خود جدا گردند تا امکان حمله کمتر شود بدیهی است که بعد از استقرار زنبورستان باید با قاب زنبورهای تازه متولد شده وهمین طورتغذیه از این کندوها مراقبت کرد.

تعداد ملکه :

تا کنون در یک کندو از ۸ملکه بطور همزمان استفاده شده است (در کندوهایم تجربه ۶ ملکه را دارم).

زمستانگذارانی :

این کندوها دماهای زیر صفر را تحمل می کنند ودر آزمایش های مربوطه بعد از زمستان گذارانی ،کندوها تمام ملکه های خود را داشته اند ولی در عین حال بعضی از کندوها هم یک ویا چند تا از ملکه ها را از دست داده اند(شاید به خاطر پیری هم باشد) اگر جمعیت پاییزه فراوان داشته باشند زمستان خوبی را سپری می کنند این کندوها بعد از زمستانگذرانی تخم ریزی را شروع کرده وخیلی سریع بر میزان جمعیت می افزایند و باید در این هنگام مواظب احتیاجات غذایی آنها باشیم. آزمایش های دقیق ثابت کرده که این کلنی ها از لحاظ فرمونی تغییر معنی داری نمی کنند و همین طور رفتارهای معمولی را حفظ می کنند (عادی بودن این رفتارها را در زنبورستان خود به خوبی شاهد بوده ام).

سرانجام کندوی چند ملکه ای :

ملکه های کندوهای چند ملکه ای نیز مانند سایر ملکه ها پیرمی شوند واز بین میروند منتها از مرگ اولین ملکه تا اخرین آنها مدتی زمان می گذرد شاید زنبورهای پرستار اقدام به ساخت سلول جایگزین کنند که دراین صورت ملکه به دنیا آمده بقیه ملکه ها را از بین می برد البته دیده شده که گاهی این ملکه ماهها بعد از جفت گیری همراه با سایر ملکه ها تخم ریزی کرده وبا وجود داشتن آرواره اقدامی برای از بین بردن رقبا نکرده ولی همیشه این گونه نیست و باید احتیاط کرد ،در مورد بقای این کندوها می توان به دو روش رفتار نمود .با پیر شدن ملکه ها همه آنها را از بین برده ومجددا کندوی چند ملکه ای را با آن بسازیم و یا با از بین بردن ملکه های پیر یک ملکه جوان به کندو بدهیم.

افزایش ملکه :

می توان ملکه ها را درون قفس بزرگ گذاشت تا تخم ریزی کنند و یک سلول ملکه که تا چند ساعت دیگر به دنیا می آید داخل کندو گذاشت وباگذاشتن مانعی مانند توری در یک طرف قفس بزرگ از وارد شدن ملکه جوان به داخل قفس جلوگیری کرد بگونه ای که در طرف دیگر قفس زنبورها آزادانه بتوانند وارد قفس شوند این ملکه به دنیا آمده وجفت گیری کرده وبا قطع کردن آرواره آن وسپس ماندن تاچند ماه در کندو با سایرین نیز کنار آمده ویک ملکه به کندو اضافه می شود.

نتیجه :

ساخت کلنی با چند ملکه کمک فراوانی در افزایش جمعیت زنبورستان وهمین طور کمک به تولید لارو پیوندی می کند وبه طبع آن افزایش محصولات کندو را در پی دارد با امید به اینکه این روش در زنبورستان های کشورمان بکار گرفته شود و نتیایج مثبت آن شامل همکاران زنبوردار گردد. (منبع: آقای مهندس کوهی)