پرورش زنبور عسل

۱-  اگر هیچ نوع گل شهد زائی در منطقه وجود نداشته باشد در چنین وضعی زنبور دار نباید جمعیت ها را به حال خودشان رها کند. بهتر است جمعیت ها را با شربت و یا بهتر مخلوطی از شکر و عسل و آب به نسبت مساوی تغذیه نمود تا ملکه از فعالیت تخمگذاری روزانه اش نکاهد و جمعیت ها به دلیل بیکاری به فکر بچه دادن نیفتند.البته همیشه تغذیه به اندازه حداقل دو قاب ذخیره عسل باید در کندو موجود باشد.
۲- زمانی که سطح همه شانهای موجوده پر از زنبور عسل گردد ، زنبور دار باید به کلنی برگ موم یا پوکه اضافه کند تا ملکه برای تخمگذاری جا داشته باشد تا به فکر بچه دادن نیفتند. بهتر است به کندو دیواره (برگ موم) بدهد تا زنبورها مشغول فعالیت شوند و از بچه دادن صرف نظر نمایند بیکاری در بهار همیشه جمعیت را به فکر بچه دادن می اندازد.
۳-  از باز کردن بی جهت کندوها خودداری نمائید. تنها زمانی کندو را باز کنید که واقعا لازم باشد.چون امکان کشته شدن ملکه توسط زنبورها وجود دارد.
۴- در صورت نیاز به تعویض ملکه فروردین ماه بهترین زمان برای تعویض ملکه است و زنبورها ملکه تازه را تقریبا بدون درد سر قبول می کنند.
۵-  روی کندوهائی که جمعیت آنها فوق العاده قوی هستند یک نیم طبقه یا یک طبقه کامل بگذارید.

۶- مراقب سرمازدگی لاروها باشید.

1- خرداد ماه هم زمان دادن بچه های طبیعی در مناطق نسبتا سرد کشور ماست و هنوز عطش جمعیت ها برای تولید مثل و بچه دادنشان کاملا رفع نشده است. در نقاط گرم و حتی معتدل تنها برحسب اتفاق ممکن است در این ماه بچه بدهند مگر آنکه جمعیت ها فروردین و اردیبهشت پر باران و یا سردی را گذرانده و تا کنون به دلیل سرمای غیر طبیعی هوا و یا باران های طویل المده موفق به ۱- بچه دادن نشده باشند.اگر جمعیتی علائم بچه دادن از خود نشان داد، از آن فورا یک بچه مصنوعی بگیرید.
۲- تعویض ملکه هنوز هم امکان پذیر است ولی البته نه به خوبی و راحتی فروردین ماه چون معمولا تلفات زیادتری دارد.
۳- از برداشت عسل های نارس خودداری کنید چون ترش می شوند.
۴- جمعیت های ضعیف را با گذاشتن قاب هائی از کندوهای دیگر که لاروهای سربسته دارند ولی بدون زنبورهائی که رویشان نشسته اند تقویت کنید.

۱-درصورت برداشت عسل کندو ، جمعیت باید به کمک شربت تغذیه تحریکی گردد. این شربت می تواند با آب و شکر و عسل، یا آب و شکر و یا آب و عسل به نسبت های مساوی تهیه گردد.
۲- مقدار متوسط سالیانه عسل کندوهایتان را از هم اکنون بطور تقریب می توانید حساب و ملکه های کندوهای کم محصول را عوض نمائید.
۳- غارت می تواند به زنبورستان صدمه جدیدی بزند. بدلیل کمبود گل و شهد زنبورها آمادگی کامل برای غارت جمعیتهای ضعیف دارند. تنها منتظر یک بهانه تحریک کننده می باشند. از تمام عواملی که غارت را در زنبورها تحریک می کنند پرهیز نمائید.

۱- تغذیه زمستانی باید حداکثر در این ماه پایان یافته باشد.
۲- تنها یکبار کندو را باز کرده و به سرعت وضع غذایشان را بررسی نمائید و در شناسنامه هایشان بنویسید.
۳- در صورت شروع غارت سر کندو را گذاشته و از ادامه کار موقتا صرف نظر نموده سوراخ های پرواز را تا حدود یک سانتیمتر کوچک کنید.
۴- برای بررسی وضع داخلی کندوها از هم اکنون تا فروردین ماه کندوها را هر ۱۵ روز وزن نمائید.
۵- موم های تکه تکه و جمع آوری شده و همچنین موم های شان های سیاه را ذوب و تصفیه نمائید.
۶- روی قاب ها را با یک پارچه دو لای کتانی و مقداری روزنامه بپوشانید.
۷-کندوهای جمعیت ضعیف را تنگ کنید (تمام کندوها را فشرده کنید).

1-  در نقاط سردسیر کشور همه زنبورها در خوشه زمستانی زندگی می کنند. تنها روزهائی که گرمای هوا از ۸ درجه بیشتر شود کندو را ترک کرده به سرعت دفع مدفوع نموده و فورا به کندو برمی گردند.
۲-  بعد از بارش برف فوری سوراخ های پرواز را پاک کنید.
۳- زنبورها شدیدترین سرما را تحمل می کنند ولی کوچکترین جریان هوا ( کوران ) می تواند آنها را تلف کند.
۴- از مطالعه کتاب های خوب زنبور داری غفلت نکنید.
۵-  هفته ای یکبار به سوراخ های پرواز دقت کنید. در صورت مشاهده وضع غیر طبیعی شماره کندو را یادداشت نموده و در ساعات گرم یک روز آفتابی آن را به سرعت کنترل و رفع نواقص نمائید.

۱-    هرگاه جمعیت غذای کافی نداشت باید با خمیر شیرین یا شان های پر از عسل تغذیه گردد.
۲-    پارچه های کتانی روی قاب ها را کنترل و در صورت لزوم آنها را عوض کنید و رویشان مقداری روزنامه بگذارید تا به زنبورها در گرم شدن کندویشان کمک موثری کرده باشید.
۳-    بیماری نوزما به ویژه در نقاط مرطوب در این ماه شدت می یابد. مواظب آن باشید.
۴-    به محض اینکه گرمای هوا از ۸ درجه بالاتر رفت زنبورها به خارج پرواز می نمایند و پس از دفع مدفوع به سرعت به کندویشان برمی گردند.
۵-    تعمیر کندوهای کهنه و شکسته در ماه های بیکاری مثل بهمن ماه و ماه های آذر و دی  آنها را آماده بهره برداری در سال آینده می کند

۱- اردیبهشت ماه زمان بچه دادن جمعیت ها در اغلب نقاط کشور است. جمعیت ها معمولا پس از پایان گل درختان اقاقیا بچه دادن را شروع می نمایند. از تمام عواملی که مانع بچه دادن بی رویه می گردند استفاده باید کرد.
۲- بدلیل فراوانی گرده گل در این ماه زنبورهای جوان می تواند گرفتار یبوست گردند.
۳- در صورت نیاز ملکه را تعوض کنید.
۴- روی کندوهائی که جمعیت آنها قوی هستند ( ۹ الی ۱۰ قاب پر از زنبور دارند ) اطاق عسل یا طبقه دوم ( یک طبقه یا نیم طبقه ) بگذارید. زود گذاشتن اطاق عسل یعنی زمانی که هنوز جمعیت به اندازه کافی قوی نشده باشد به زنبورها صدمه می زند چون اولا ،گرم کردن تمام دو طبقه کندو برایشان مشکل است و باعث کمتر شدن تعداد تخمهائی که ملکه در روز می گذارد می گردد.ثانیا  در صورت سرد شدن غیر منتظره و ناگهانی هوا زنبورها دوباره به خوشه می روند. در نتیجه تمام لاروئی که خارج از خوشه قرار دارند از سرما می میرند و متعفن می شوند.
۵- با گذاشتن یک پارچه کتانی دو لا به جمعیت در گرم کردن کندویشان کمک کنید.
۶- مراقب سرمازدگی لاروها باشید.

۱- اگر در خرداد ماه جمعیت ها را مهاجرت نداده اید، در تیر ماه این کار را انجام دهید. در صورت امکان ۳ یا  ۴ بار و حتی بیشتر کندوها را مهاجرت دهید.
۲- هرگاه یکی از کندوها را در محل اصلیش روی قپان گذاشته و هر روز تغییرات وزن جمعیت را دقیقا کنترل نمائید، قادر خواهید شد که از زمان شروع و پایان شهد دهی گل ها و منطقه بهتر آگاه شوید و درباره زمان مهاجرت دادن کندوها صحیح تر تصمیم بگیرید.
۳- با استفاده از یادداشت هائی که در مدت ۳ تا ۵ سال از زمان شروع و ختم شهددهی هر یک از مناطق تهیه نموده اید می توانید یک تقویم زنبور داری ترتیب داده و همه ساله از آن درباره زمان مهاجرت دادن جمعیت ها بهره برداری نمائید.
۴- با پایان یافتن تیر ماه معمولا سال زنبورها نیز به پایانش نزدیک می شود. باید به جمعیت ها در صورت لزوم با تغذیه مصنوعی کمک کرد تا قوی و با تعداد هر چه بیشتر از زنبورها باقی بمانند.

۱- غارت می تواند در این ماه و ماه بعد بیداد کند، مواظب باشید.
۲- تغذیه زمستانی با نسبت ۲ کیلو شکر و ۱ لیتر آب را با قدرت شروع کرده و به اتمام برسانید.
۳- هرگاه تعداد زنبورها خیلی کم شده باشد طبقه دوم را بردارید.
۴- جمعیت های خیلی ضعیف را نخست متحد کرده بعد تغذیه را شروع کنید.
۵- با انجام آخرین مهاجرت کندوها را به محل زمستانیشان برگردانید.
۶- سمت سوراخ های پرواز باید سمت مخالف باد منطقه باشد.
۷- ملکه های جمعیت های خیلی ضعیف را با استفاده از روش ویژه پاییزی می توانید عوض کنید.

1- هرگاه زنبورها را کنار آب در حال مکیدن دیدید معنایش اینست که در کندو تخم و لارو وجود دارد و ملکه هنوز مشغول تخم ریزی است
۲- عده ای از زنبور دارها کندوهایشان را در زمستان به جنوب ایران کوچ می دهند و از نتیجه اش راضی هم هستند.
۳- اگر موم ها را تاکنون تصفیه نکرده اید حتما این کار را فوری انجام دهید . (تصفیه موم)
۴- از مطالعه کتاب های خوب زنبورداری غفلت نکنید .
۵- وزن کردن هر ۱۵روز یکبار کندوها از مهر ماه تا اول فروردین شما را از بعضی از پیش آمدهای غیر منتظره داخلی کندوها می تواند آگاه نماید.

۱-  دست به ترکیب جمعیت ها و کندوها نزنید. وضع داخلیشان را تنها از راه سوراخ پرواز هر هفته بررسی نمائید.
۲-  در صورت اجبار به باز کردن کندو در یک روز آفتابی دی ماه، از ایجاد سر و صدا احتراز نموده و این کار را در نهایت آرامش ولی سریع انجام دهید.
۳- در روزهای گرم دی ماه اگر در سوراخ پرواز فعالیتی دیده نشد، کندو را کنترل نموده و از زنده بودن زنبورها مطمئن گردید.
۴- موم های پرچ شده و قالب زده را خریداری و برای مصرف در بهار انبار کنید.
۵- کندوهای خالی و معیوب را تعمیر نمائید.
۶- همه ادوات و وسایل کار را برای استفاده در بهار آینده تمیز کنید.
۷- شناسنامه کندوها را برای استفاده در سال آینده به منظور تولید و پر بارترین جمعیت ها را برای استفاده در سال آینده به منظور تولید ملکه های خوب و نرهای قوی تعیین نمائید.

۱-    کندوها را گرم نگهدارید.
۲-     مواظب غذا و تغذیه جمعیت ها به کمک عسل یا خمیرشیرین باشید. جمعیت ها در این ماه خیلی بیشتر از ماه های پیش مصرف غذایی دارند.
۳-    اگر در نزدیکی کندوها محلی برای تهیه آب زنبورها وجود نداشته باشد، برایشان یک آبشخور ساده درست کنید.
۴-    از تغییر مکان دادن کندوها در داخل زنبورستان حتما خودداری کنید.
۵-    در کوچ دادنها حداقل فاصله از محل اصلی را ۱۰ کیلومتر در نظر بگیرند.